ReadyPlanet.com
dot dot
dot
dot


โรคกุ้งขาว
เกษตกรยุคใหม่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม
สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงกุ้งทะเล
ศูนย์วิจัยประมง shrimp man
เว็บไซด์กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
หน่วยงานรัฐบาล
\Desktop\Development-of-the-Shrimp-Research-Network-in-Thailand
สำนักวิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่ง กรมประมง
สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ. National Institute of Animal Health
ศูนย์วิจัยและพัฒนาชายฝั่งจันทบุรี


มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 6
วันที่ 08/11/2010   17:45:52

 

มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 6

3.5 การเลือกลูกกุ้งคุณภาพ

 

 

 

คุณภาพลูกกุ้งเป็นตัวแปรสำคัญของความสำเร็จในการเลี้ยงกุ้ง ปัจจุบัน ปัญหาการระบาดของโรคไวรัสในกุ้งขาวที่ใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์ เป็นปัญหาที่มีความสำคัญ ไวรัสที่อยู่ในพ่อแม่พันธุ์ที่เป็นพาหะนั้นสามารถถ่ายทอดในแนวดิ่งหรือถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกได้ ทำให้ลูกกุ้งติดเชื้อโรคมีการระบาดไปในพื้นที่ที่นำลูกกุ้งไปใช้ และเมื่อกุ้งแสดงอาการของโรคไวรัสในฟาร์มที่เลี้ยงเนื่องจากสภาวะเครียดหรือความอ่อนแอของกุ้งเป็นตัวกระตุ้น ทำให้มีการถ่ายทอดเชื้อไวรัสในแนวนอน ไปสู่กุ้งในบ่ออื่นๆ ได้ การคัดเลือกลูกกุ้งที่มีคุณภาพมาเลี้ยงจึงมีความจำเป็น

 

 

 

ความแตกต่างที่สำคัญระหว่างพ่อแม่พันธุ์กุ้งขาวกับกุ้งกุลาดำ คือ พ่อแม่พันธุ์กุ้งขาวสามารถเพาะเลี้ยงได้ในบ่อจนถึงขนาดที่นำมาเพาะฟักได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในขณะที่แม่กุ้งกุลาดำต้องจับจากทะเล เป็นการพึ่งพาธรรมชาติ ปัจจุบันในแหล่งน้ำชายฝั่งของประเทศไทยรวมทั้งประเทศที่มีการเลี้ยงกุ้งเพื่อการส่งออก พบมีการแพร่กระจายของไวรัสโรคกุ้งในสัตว์น้ำประเภทกุ้งปูหลายชนิด รวมทั้งกุ้งกุลาดำที่จับตามแหล่งน้ำธรรมชาติชายฝั่งของประเทศไทย แต่กุ้งขาวมีการพัฒนาระบบจัดการเลี้ยงที่สามารถทำให้ปลอดเชื้ออย่างครบวงจร จึงทำให้ความเสี่ยงในการที่แม่พันธุ์จะเป็นพาหะเชื้อไวรัสลดน้อยลง

 

 

 

คุณภาพลูกกุ้งขาวที่ไม่เกี่ยวกับโรคไวรัส เช่น ลูกกุ้งสายพันธุ์ที่มีการเติบโตดี มีการเลี้ยงในโดยไม่ใช้ยาปฏิชีวนะต้องห้าม เลี้ยงสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและมีการพัฒนาที่ดีตามระยะการเติบโตปกติของลูกกุ้งและมีความแข็งแรงพร้อมที่จะปล่อยก็ยังเป็นคุณภาพที่เกษตรกรต้องให้ความใส่ใจ เพื่อให้ได้คุณภาพลูกกุ้งที่ดีที่สุด รายละเอียดคุณภาพลูกกุ้งขาวที่สำคัญและประโยชน์ที่ได้รับมีดังต่อไปนี้

 

 

 

3.5.1 ลูกกุ้งปลอดเชื้อ SPF (Specific pathogen free) ลูกกุ้งปลอดเชื้อเป็นลูกกุ้งที่ผลิตจากพ่อแม่พันธุ์ ที่เลี้ยงในฟาร์ม ที่มีระบบป้องกันการปนเปื้อนทางชีวภาพ (Bio-security) ตั้งแต่ยังเป็นลูกกุ้งจนกระทั่งเป็นพ่อแม่พันธุ์ ระบบฟาร์มจะป้องกัน เฝ้าระวัง และตรวจสอบเพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีเชื้อโรค ที่ไม่พึงประสงค์เข้ามาอยู่ในระบบการผลิตลูกกุ้งปลอดเชื้อจะระบุจำเพาะเจาะจงเชื้อโรคตัวใดตัวหรือ หรือเชื้อโรคหลายตัวตามที่กำหนดไว้ก็ได้ ลูกกุ้งปลอดเชื้อส่วนใหญ่ปลอดจากเชื้อไวรัสตัวแดงดวงขาว (White spot syndrome virus, WSSV) ไวรัสทอร่า (Taura syndrome virus, TSV ) ไวรัสหัวเหลือง (Yellow head virus, YHV) ไวรัสโรคแคระแกร็น (Infectious hypodermal and hematopoietic virus, IHHNV) ซึ่งลูกกุ้งดังกล่าวต้องมีใบรับรองความปลอดเชื้อทั้งในแม่และลูกกุ้งของโรงเพาะฟักที่ผลิต หรือผลการตรวจไวรัสจากห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐาน การนำกุ้งปลอดเชื้อมาเลี้ยงนิยมในฟาร์มที่มีระบบป้องกันการปนเปื้อนทางชีวภาพ และฟาร์มที่เกษตรกรต้องการลดปัญหาโรคไวรัสระบาดในฟาร์ม เกษตรกรจึงควรตรวจสอบผลการตรวจเชื้อไวรัสดังกล่าวจากห้องปฏิบัติการว่าลูกกุ้งไม่มีการติดเชื้อไวรัส แต่อย่างไรก็ตามลูกกุ้งปลอดเชื้อจากโรงเพาะฟัก สามารถติดเชื้อใหม่ได้ ถ้าเปลี่ยนสถานที่เลี้ยงไปอยู่ในเขตพื้นที่เสี่ยงต่อโรคระบาด

 

 

 

3.5.2 ลูกกุ้งต้านทานเชื้อ SPR (Specific pathogen resistant) ลูกกุ้งต้านทานเชื้อเป็นลูกกุ้งที่ผลิตจากจากพ่อแม่พันธุ์กุ้งขาวที่มีการพัฒนาสายพันธุ์ ให้มีลักษณะทางพันธุกรรมที่สามารถต้านทานเชื้อใดเชื้อหนึ่งได้ โดยการนำกุ้งมาเลี้ยงในสภาวะที่มีเชื้อก่อโรค แล้วเลือกกุ้งตัวที่รอดชีวิตมาคัดสายพันธุ์ กุ้งเหล่านี้ผลิตมาจากพ่อแม่พันธุ์ที่ได้รับการทดสอบแล้วว่าสามารถเลี้ยงให้มีอัตราการรอดตายสูงกว่าลูกกุ้งธรรมดาที่ไม่ดีรับการปรับปรุงพันธุ์ ผลจากการปรับปรุงพันธุ์กุ้งสามารถต้านทานได้เฉพาะเชื้อใดเชื้อหนึ่งเท่านั้น ในทางทฤษฎีลูกกุ้งต้านทานเชื้อเหมาะสำหรับเกษตรกรนำไปเลี้ยงในแหล่งที่มีหรือเสี่ยงต่อการระบาดของโรคที่รุนแรง เช่น ไวรัส ที่จำเพาะเจาะจง ถ้าหากว่าไวรัสชนิดหนึ่งมีการพัฒนาปรับเปลี่ยนสายพันธุ์ อาจทำให้ความต้านทานเชื้อโรคที่จำเพาะเจาะจงนั้นหมดไป กุ้งจึงไม่สามารถต้านทานไวรัสสายพันธุ์ใหม่ได้อีกต่อไป นอกจากนี้ความสามารถในการต้านทานเชื้อมักจะลดลงเมื่อมีการถ่ายทอดจากรุ่นลูกไปสู่รุ่นหลาน เมื่อผ่านการขยายพันธุ์ไปหลายๆ รุ่น ลักษณะดังกล่าวก็อาจไม่หลงเหลืออยู่อีกต่อไป

 

 

 

พันธุ์กุ้งต้านทานเชื้อโรคไม่จำเป็นต้องปลอดโรค หรือพันธุ์ที่ปลอดโรคอาจไม่สามารถต้านทานเชื้อได้ดีก็ได้ ปกติพันธุ์กุ้งที่สามารถต้านทานเชื้อไวรัสได้หาได้ยาก และเกษตรกรไม่สามารถตรวจสอบได้เอง การมีใบรับรองคุณภาพว่าเป็นกุ้งสายพันธุ์ที่ทนทานต่อเชื้อโรคชนิดใดชนิดหนึ่ง จึงมีความสำคัญที่เกษตรกรต้องตรวจสอบให้มั่นใจก่อนนำลูกกุ้งลงบ่อเลี้ยง และอย่าเชื่อมั่นในความสามารถต้านทานโรคมากเกินไปจนละเลยการจัดสภาพแวดล้อมของการเลี้ยงที่ดี ให้ออกซิเจนเพียงพอ เพื่อให้กุ้งมีสุขภาพที่แข็งแรง การที่กุ้งมีสุขภาพที่แข็งแรงเป็นกลไกธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อการต้านทานเชื้อโรคของกุ้งที่ดีที่สุด

 

 

 

3.5.3 ลูกกุ้งสายพันธุ์ที่มีการเจริญเติบโตดี การปรับปรุงสายพันธุ์ให้มีการเจริญเติบโตดี ประสบความสำเร็จในกุ้งขาวเนื่องจากสามารถนำลูกกุ้งที่เพาะจากสายพันธุ์ต่างๆ มาเลี้ยงจนเป็นพ่อแม่พันธุ์ และใช้ในการปรับปรุงสายพันธุ์ โดยคัดเลือกครอบครัวที่เป็นแม่กุ้งสายพันธุ์ที่ดี กุ้งสายพันธุ์ที่ดี นอกจากจะเลี้ยงง่าย โตเร็วแล้ว ยังมีการเจริญเติบโตที่สม่ำเสมอ และเลี้ยงได้ผลผลิตสูงในสภาพแวดล้อมของบ่อเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนา อย่างไรก็ตามเกษตรกรต้องจัดการสภาพแวดล้อมของบ่อเลี้ยงให้ดีด้วย จึงได้การเจริญเติบโตที่ดี

 

 

 

3.5.4 ลูกกุ้งที่ไม่ใช้ยาปฏิชีวนะ การเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนาที่เน้นการผลิตเชิงปริมาณ มากกว่าคุณภาพทำให้เกษตรกรมีความจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะเขามาช่วยในการควบคุมหรือ ป้องกันการระบาดของเชื้อแบคทีเรียโรคกุ้ง อย่างไรก็ตามความถี่และปริมาณของการใช้ยาปฏิชีวนะ ที่ไม่ถูกต้อง จะทำให้เกิดปัญหาการดื้อยาของแบคทีเรียโรคกุ้งและเกิดการสะสมของยาปฏิชีวนะในลูกกุ้ง ปัจจุบันการเลี้ยงกุ้งที่ใช้ยาปฏิชีวนะต้องห้ามเป็นสิ่งที่ผู้บริโภคไม่ยอมรับ และจากการพัฒนากระบวนการตรวจสอบย้อนกลับ การใช้ยาปฏิชีวนะต้องห้ามในกระบวนการผลิตกุ้งทำให้กุ้งที่เลี้ยง ไม่ได้มาตรฐานสากล เกษตรกรจึงควรเลือกใช้ลูกกุ้งจากฟาร์มที่มั่นใจว่าไม่มีการใช้ยาปฏิชีวนะ ซึ่งฟาร์มเหล่านี้เน้นการจัดการที่ดีเลี้ยงจัดการสุขภาพกุ้งที่และสุขอนามัยฟาร์มที่ดี

 

 

 

3.5.5 ลูกกุ้งที่มีความแข็งแรง ความแข็งแรงของลูกกุ้งที่สามารถสังเกตได้ด้วยสายตา ยังเป็นคุณภาพที่เกษตรกรต้องตรวจสอบ เพื่อให้ได้ลูกกุ้งคุณภาพดีที่สุด เช่น มีลำตัวปกติ รยางค์ครบ กล้ามเนื้อใส มีอาหารในลำไส้ ลำตัวสะอาด ขนาดสม่ำเสมอ และมีการว่ายน้ำอย่างแข็งแรง มีการเลี้ยงอนุบาลด้วยอาร์ทีเมียในปริมาณที่เพียงพอ ใช้เวลาในการพัฒนาตามระยะของลูกกุ้งที่ได้มาตรฐาน ตับมีสภาพและสีปกติ เหงือกกุ้งมีการพัฒนาสมบูรณ์ สัดส่วนกล้ามเนื้อต่อลำไส้มากกว่า 3:1 ซึ่งลูกกุ้งที่มีคุณลักษณะเช่นนี้จะสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมการเลี้ยงในบ่อได้ดี

 

 

 

การตรวจความทนทานต่อความเครียด (stress test) เป็นวิธีการทดสอบคุณภาพลูกกุ้งได้ โดยดูปริมาณการตายในสภาพที่กุ้งมีการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมทันที กุ้งที่มีความแข็งแรงสามารถปรับตัวต่อความเครียดของการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมทันทีโดยมีความเสียหายน้อยที่สุด วิธีการที่เหมาะสมคือ นำลูกกุ้งระยะ P10 ที่มีความแข็งแรง ไม่อยูในระยะที่ลอกคราบ ประมาณ 300 ตัว มาปรับให้อยู่ในน้ำความเค็มให้เท่ากับ 0 ส่วนในพันส่วนทันที ทิ้งไว้ 30 นาที แล้วปรับให้กลับมาอยู่ที่น้ำความเค็ม 35 ส่วนในพันส่วนทันทีอีก 30 นาที กุ้งที่แข็งแรงต้องมีอัตราการ รอดตาย ไม่น้อยกว่า 75% ซึ่งนอกจากจะใช้ความเค็มแล้ว การปรับให้ลูกกุ้งแช่อยู่ในฟอร์มารีนความ เข้มข้น 100 ส่วนในล้านส่วนทันที เป็นเวลา 30 นาที ก็เป็นวิธีการที่เหมาะสม และให้ผลใกล้เคียงกัน เกษตรกรอาจทดสอบได้เองในขณะที่เข้าไปเลือกซื้อลูกกุ้ง

 

 

 

3.5.6 ลูกกุ้งที่มีเอกสารกำกับการซื้อขาย (fry movement document) กรมประมงได้กำหนดระเบียบในการซื้อขายลูกกุ้งให้มีเอกสารกำกับการซื้อขายลูกกุ้ง เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบย้อนกลับได้ และติดตามและแก้ไขปัญหาการเลยงกุ้ง ทั้งระบบ และสามารถระบุแห่งผลิตได้ในเวลารวดเร็ว เกษตรกรจำเป็นต้องขอเอกสารกำกับการซื้อขายจากเจ้าของโรงเพาะฟักหรือตัวแทนที่ส่งมอบลูกกุ้งเมื่อมีการรับกุ้งเข้ามาเลี้ยง เอกสารนี้มีความจำเป็นสำหรับเกษตรกรอีกครั้งในการนำไปประกอบการขอเอกสารกำกับการขายกุ้ง (movement document) ถ้าไม่มีเอกสารกำกับการซื้อขายลูกกุ้ง กรมประมงหรือหน่วยงานที่มีหน้าที่จะไม่ออกเอกสารกำกับการขายกุ้งให้ ซึ่งจะทำให้เกษตรกรไม่สามารถขายกุ้งได้

 

 



มาตรฐานฟาร์มกุ้ง

BAP คืออะไร วันที่ 10/11/2010   01:42:34 article
อัปเดท...รวมรายชื่อฟาร์มที่ได้อนุญาตนำเข้าอเมริกาทั้งหมด วันที่ 01/11/2010   23:07:41 article
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่10 วันที่ 08/11/2010   17:57:24
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่9 วันที่ 08/11/2010   17:55:21
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 8 วันที่ 08/11/2010   17:52:10
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 7 วันที่ 08/11/2010   17:48:12
มาตรฐานจีเอพี GAPตอนที่ 5 วันที่ 08/11/2010   17:42:39
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่4 วันที่ 08/11/2010   17:36:55
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 3 วันที่ 08/11/2010   17:32:45
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่ 2 วันที่ 08/11/2010   17:30:02
มาตรฐานจีเอพี GAP ตอนที่1 วันที่ 08/11/2010   17:26:14
Aquaculture Certification Council (ACC) คืออะไร วันที่ 01/11/2010   23:08:27
Best aquaculture practices (BAP) certification คืออะไร วันที่ 01/11/2010   23:09:21



Copyright © 2010 All Rights Reserved.

ราชันย์ฟาร์ม ฟาร์มเลี้ยงกุ้งขาวชีวภาพ
ตำบลท่ากุ่ม อำเภอเมือง จังหวัดตราด